W latach 2021–2023, w wyniku przepisów tzw. ustaw okołobudżetowych, doszło do ingerencji w sposób ustalania wynagrodzeń sędziów i prokuratorów. Pomimo obowiązujących przepisów gwarantujących coroczną waloryzację wynagrodzeń w oparciu o przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej, regulacje przyjmowane w ramach ustaw okołobudżetowych zamrażały lub zaniżały podstawy ustalenia uposażeń sędziów, asesorów sędziowskich, prokuratorów oraz prokuratorów sędziowskich.
Tego rodzaju działania budzą istotne wątpliwości konstytucyjne – przede wszystkim w kontekście naruszenia:
- zasady niezależności sądów i niezawisłości sędziów (art. 173 i 178 Konstytucji RP),
- zasady niezależności prokuratury (art. 10 i 103 ust. 1 Konstytucji),
- zasady legalizmu i pierwszeństwa ustaw systemowych nad ustawami epizodycznymi,
- oraz ochrony praw nabytych i zakazu pogarszania sytuacji funkcjonariuszy publicznych bez ważnego interesu publicznego.
- tzw. warunków brzegowych nakreślonych wyrokiem TK w sprawie 1/12
Wskazujemy, iż jakkolwiek w roku 2023 r. doszło do wypłacenia wyrównania wynagrodzeń za rok 2023 r. to jednak wypłata ta nie obejmuje ustawowych odsetek jak i różnicy pomiędzy należnym a wypłaconym dodatkowym wynagrodzeniem za rok 2022 r.
Jak widzimy po licznych orzeczeniach wydawanych w sprawach naszych klientów, sądy powszechne coraz częściej dostrzegają niekonstytucyjny charakter ingerencji w sposób kształtowania wynagrodzeń i orzekają na korzyść sędziów oraz prokuratorów, przyznając im wyrównania oraz odsetki ustawowe za opóźnienie.